Kelime Kartı (Flashcard) Nasıl Doğru Kullanılır?

Kelime kartı (flashcard) çok basit bir araç: bir yüzünde kelime, diğerinde anlamı. Yüz yılı aşkın süredir kullanılmasının sebebi, iki işi aynı anda yapması. Seni kendini test etmeye zorluyor ve tekrarları zamanlamana izin veriyor.

Yine de çoğu kişi kartlardan beklediği sonucu alamaz. Sorun genellikle kullanma biçimindedir.

Kartın işe yaramasını sağlayan şey: hatırlama çabası

Kartın ön yüzünü görüp arkasını çevirmeden önceki o 2-3 saniye çok önemli. Cevabı hatırlamaya çalışırken kelime hafızana daha iyi yerleşir. Buna retrieval practice (hatırlama pratiği) denir.

Bu yüzden en yaygın hata, kartı çabuk çevirmektir. Hatırlayamadığını düşünüp hemen arkasına bakarsan kart çalışması liste okumaktan farksız olur. Cevabı bilmesen bile birkaç saniye düşün; bu, cevabı hemen görmekten daha öğreticidir.

İki yön: tanıma ve üretme

Kartı İngilizceden Türkçeye çalışmak tanımayı geliştirir, yani okuduğunu ve duyduğunu anlamana yardım eder. Türkçeden İngilizceye çalışmak üretmeyi geliştirir, yani konuşurken ve yazarken kelimeyi bulmanı sağlar.

İkincisi çok daha zordur, o yüzden çoğu kişi bu adımı atlar. Konuşurken kelime bulamamanın sebebi de çoğu zaman budur.

Öneri: yeni bir kelimeyi ilk turda tanıma yönünde çalış. Rahatça hatırlamaya başladığında aynı kelimeyi ters yönde çalış. Bir kelimeyi “biliyorum” sayman için iki yönde de geçmesi gerekir.

Aralıklı tekrar: kartı ne zaman tekrar görmeli?

Kartların asıl faydası, hepsini her gün görmek zorunda olmaman. Kolay bulduğun kelimeyi her gün tekrar etmek zaman kaybı; zorlandığın kelimeyi haftada bir görmek ise yetersiz.

Şöyle yap:

• Doğru hatırladın → aralığı uzat (1 gün → 3 gün → 1 hafta → 3 hafta)
• Hatırlayamadın → aralığı başa sar (yarın tekrar)

Böylece çalışma süresi kendiliğinden zor kelimelere kayar. Renkli Kelime'de bu zamanlama otomatik ayarlanır: “Biliyorum” ve “Tekrar Et” düğmeleri kelimenin sıradaki tekrar tarihini belirler.

İyi bir kartın beş özelliği

1. Tek bir bilgi taşır. Bir kelimenin altı anlamını tek karta yazarsan o kartı ezberleyemezsin. Önce en yaygın anlamı öğren, diğerlerini sonra ekle.
2. Bir örnek cümlesi vardır. Cümle, kelimenin nerede ve nasıl kullanıldığını gösterir. Tek başına yazılan kelime havada kalır.
3. Cümle senin hayatından olur. Hazır örnek de işe yarar ama kendi kurduğun cümle daha iyi akılda kalır, çünkü kendi hayatından bir sahneye bağlanır.
4. Telaffuzu içerir. Kelimeyi bir kez duymadan kart tamamlanmış sayılmaz.
5. Öbek hâlindedir. Mümkünse kelimeyi doğal eşiyle birlikte yaz: make a decision, heavy rain, depend on.

Sık yapılan üç hata

Deste çok büyük

500 kartlık bir desteyle başlarsan büyük ihtimalle üçüncü gün bırakırsın. 20-30 kartlık destelerle çalış; biri bitince yenisine geç.

“Neredeyse biliyordum” demek

Cevabı gördükten sonra gelen “aslında biliyordum” hissi çoğu zaman yanıltır. Kararı cevabı görmeden ver: hatırlayamadıysan hatırlayamadın, kartı tekrar havuzuna at.

Sadece kart çalışmak

Kartlar kelime dağarcığını geliştirir ama tek başına akıcılık kazandırmaz. Kelimeleri okuma, dinleme ve konuşmada görmezsen pasif dağarcıkta kalırlar. Kartlar çalışmanın omurgası olsun; gerisini okuma, dinleme ve konuşmayla tamamla.

İlgili yazılar

Yöntemin bütünü için işe yarayan 7 teknik; kaçınılması gerekenler için kelime öğrenirken yapılan 7 hata; nereden başlanacağı için A1'in 100 temel kelimesi.

Kartın ön yüzüne ne yazmalı?

İngilizce'de kartın önüne kelimeyi yalın hâlde yazmak yeterlidir. Ama Almanca, Fransızca, İspanyolca ya da İtalyanca çalışıyorsan bu bir tuzağa dönüşür: bu dillerde isimlerin cinsiyeti vardır ve cinsiyeti bilmeden kelimeyi cümlede doğru kullanamazsın. Karta "Tisch" yerine "der Tisch" yaz. Artikeli kelimenin bir parçası gibi ezberle.

Almanca'da bu konu başlı başına bir dert olduğu için ayrı bir sayfa hazırladık: der, die, das kuralları ve en sık kullanılan isimler. Uygulamadaki kelime kartlarında da isimler her zaman artikelleriyle gösterilir.